Vanaf 1 oktober 2026 verandert de manier waarop antibiotica worden afgeleverd en getarifeerd ingrijpend. Voortaan lever je niet langer automatisch een volledige verpakking af, maar exact het aantal voorgeschreven tabletten of capsules. Deze nieuwe regeling, bekend als tarificatie per eenheid (TPE), heeft niet alleen gevolgen voor de prijsberekening, maar ook voor je voorraadbeheer, software, workflow en communicatie met patiënten. In dit artikel leggen we uit wat er verandert, waarom deze maatregel wordt ingevoerd en hoe je jouw apotheek nu al kunt voorbereiden.
In het kort
Vanaf 1 oktober 2026 worden antibiotica in de openbare apotheek per eenheid afgeleverd en getarifeerd. Patiënten betalen enkel voor het effectief afgeleverde aantal tabletten of capsules.
Voorschriften op stofnaam worden de standaard. De arts vermeldt verplicht de indicatie, posologie en behandelingsduur, waarna de apotheeksoftware automatisch het juiste aantal eenheden berekent.
Fractioneren wordt vaker nodig. Wanneer geen passende verpakking beschikbaar is, mag je een verpakking openen en de resterende eenheden digitaal beheren, op voorwaarde dat merk, batch en lotnummer volledig traceerbaar blijven.
Nieuwe honoraria vergoeden de aflevering. Naast een therapiehonorarium is er een honorarium voor de technische handeling bij fractionering, al wordt dit niet in elke situatie automatisch toegekend.
Een goede voorbereiding loont. Door nu al aandacht te besteden aan voorraadbeheer, software, interne werkafspraken en patiëntcommunicatie, verloopt de overstap naar tarificatie per eenheid veel vlotter.
De maatregel kadert binnen het federale actieplan tegen antimicrobiële resistentie (AMR). Overmatig of verkeerd gebruik van antibiotica blijft wereldwijd een belangrijke oorzaak van resistente bacteriën. Een belangrijke bron van dat probleem? Restjes antibiotica die patiënten thuis bewaren en later zonder medisch advies opnieuw gebruiken.
Door enkel de noodzakelijke hoeveelheid antibiotica af te leveren, wil de overheid:
verspilling van geneesmiddelen verminderen;
zelfmedicatie ontmoedigen;
het risico op antibioticaresistentie beperken;
de gezondheidsuitgaven beter beheersen.
Voor apothekers betekent dit een fundamentele verschuiving: de behandeling staat centraal, niet langer de verpakking.
Vandaag betaal je als patiënt de prijs van een volledige verpakking, ongeacht hoeveel tabletten uiteindelijk nodig zijn.
Vanaf 1 oktober 2026 wordt het aantal afgeleverde eenheden de basis voor zowel de aflevering als de tarificatie.
Dat betekent dat je als apotheker voortaan:
exact het voorgeschreven aantal tabletten of capsules aflevert;
enkel de werkelijk afgeleverde eenheden aanrekent;
eventueel verpakkingen moet fractioneren;
de resterende eenheden correct moet registreren.
Voor woonzorgcentra is dit principe niet nieuw. Daar wordt TPE voor vaste orale geneesmiddelen al langer toegepast. Vanaf oktober 2026 wordt dit systeem uitgebreid naar alle ambulante patiënten voor antibiotica.
Bekijk onze gratis webinar en bereid je vandaag al voor!
Wil je exact weten wat er verandert en welke impact dit heeft op jouw dagelijkse werking? Bekijk dan de opname van onze webinar 'Antibiotica per eenheid: wat verandert er vanaf 1 oktober 2026?'
Tijdens deze sessie lichten onze experts de nieuwe regelgeving toe, beantwoorden we veelgestelde vragen en krijg je inzicht in hoe CareConnect Pharmacist je zal ondersteunen.
Dit wordt vanaf oktober 2026 het meest voorkomende scenario. De voorschrijvende arts vermeldt verplicht:
de werkzame stof;
de dosering;
de behandelingsduur;
de indicatie.
Op basis van deze gegevens berekent je apotheeksoftware CareConnect Pharmacist automatisch hoeveel tabletten moeten worden afgeleverd.
Vervolgens kies je een verpakking die exact overeenkomt, of
een grotere verpakking die je fractioneert. Van het berekende aantal mag niet worden afgeweken.
Ook merknaamvoorschriften blijven mogelijk, maar zullen uitzonderlijker worden. In dat geval:
mag je de volledige verpakking van de voorgeschreven specialiteit afleveren;
wordt de patiënt toch afgerekend per effectief afgeleverde eenheid;
kan je indien nodig een alternatief met dezelfde werkzame stof afleveren wanneer de voorgeschreven specialiteit niet beschikbaar is.
De nieuwe regelgeving gaat veel verder dan een andere prijsberekening. Eigenlijk verandert een groot deel van de dagelijkse workflow.
Voorschriften bevatten voortaan veel meer klinische informatie. Dat maakt het eenvoudiger om te controleren of:
de behandelingsduur klopt;
het aantal tabletten overeenkomt met de therapie;
de gekozen verpakking geschikt is.
De focus verschuift dus van "welke doos lever ik af?" naar "welke therapie moet deze patiënt precies krijgen?".
Wanneer geen geschikte verpakking bestaat, zal je een verpakking moeten openen. Dat vraagt een goede interne organisatie en belangrijk is dat:
alle eenheden afkomstig blijven uit dezelfde verpakking;
merk en lotnummer volledig traceerbaar blijven;
geopende verpakkingen correct digitaal worden beheerd;
resthoeveelheden opnieuw kunnen worden gebruikt voor andere patiënten.
Je apotheeksoftware CareConnect Pharmacist houdt daarbij automatisch bij hoeveel tabletten nog beschikbaar zijn.
De keuze van verpakkingsgroottes krijgt een veel grotere impact. Een voorraad met uitsluitend grote verpakkingen leidt sneller tot extra fractioneringen. Omgekeerd kunnen geschikte verpakkingsgroottes:
tijd besparen;
technische handelingen vermijden;
het risico op geweigerde honoraria beperken.
Ook de farmaceutische industrie wordt hierdoor gestimuleerd om verpakkingen beter af te stemmen op courante therapieduren.
Vanaf oktober 2026 betaalt de patiënt niet langer de prijs van een volledige doos. De prijs bestaat uit een prijs per tablet of capsule; een therapiehonorarium en eventueel een honorarium voor de technische handeling wanneer wordt gefractioneerd. De pilprijs wordt berekend op basis van de grootste terugbetaalbare verpakking.
Dit systeem geldt zowel voor terugbetaalde als niet-terugbetaalde patiënten, al zijn de honoraria in dat laatste geval volledig ten laste van de patiënt.
Voor elk voorschrift met een antibioticum ontvang je een vast honorarium.
Belangrijk:
maximaal één maand behandeling per voorschrift;
twee antibiotica op twee voorschriften betekenen ook twee honoraria;
langere behandelingen vereisen een nieuw voorschrift en leveren dus opnieuw een honorarium op.
Wanneer je effectief moet fractioneren, kan een bijkomend honorarium worden toegekend. Maar opgelet! Dat honorarium is niet automatisch gegarandeerd.
Indien er theoretisch een verpakking bestaat die exact overeenkomt met de voorgeschreven hoeveelheid, kan de tarificatiedienst het honorarium weigeren, zelfs wanneer die verpakking op het moment van aflevering niet beschikbaar was. Een goed voorraadbeleid wordt daardoor financieel belangrijker dan ooit.
Ook voor patiënten brengt deze maatregel voordelen mee. Ze ontvangen precies de hoeveelheid antibiotica die nodig is, houden minder restmedicatie over, betalen enkel voor wat effectief wordt afgeleverd en
lopen minder risico om later ongebruikte antibiotica opnieuw in te nemen.
Een duidelijke uitleg aan de balie blijft wel essentieel. Patiënten zullen immers vaker losse tabletten of capsules meekrijgen in plaats van een ongeopende doos.
Hoewel de invoering pas gepland staat voor 1 oktober 2026, loont het om nu al na te denken over de organisatie binnen je officina.
Enkele aandachtspunten:
Werk duidelijke procedures uit voor fractionering.
Controleer hoe jouw software de nieuwe TPE-module zal ondersteunen.
Denk na over etikettering van losse eenheden.
Voorzie een eenvoudige manier om patiënten een bijsluiter mee te geven.
Evalueer je voorraadstrategie.
Bespreek interne afspraken met het volledige apotheekteam.
Een goede voorbereiding voorkomt tijdverlies én discussie aan de balie zodra de nieuwe regelgeving van kracht wordt.
Nee. Vanaf 1 oktober 2026 geldt de regeling uitsluitend voor antibiotica die onder de TPE-regeling vallen.
Ja, wanneer het voorschrift op specialiteit staat. De tarificatie gebeurt dan wel per effectief afgeleverde eenheid.
Nee. Wanneer een verpakking exact overeenkomt met het voorgeschreven aantal eenheden, heeft die de voorkeur.
Ja, op voorwaarde dat ze afkomstig zijn uit dezelfde verpakking en merk, correct traceerbaar blijven en volgens de geldende procedures worden beheerd.
De invoering van antibiotica per eenheid betekent één van de grootste wijzigingen in de openbare officina van de voorbije jaren. Niet alleen de tarificatie verandert, maar ook de manier waarop voorschriften worden verwerkt, verpakkingen worden gekozen en geneesmiddelen worden afgeleverd.
Apotheken die nu al investeren in duidelijke procedures, een doordacht voorraadbeheer en een efficiënte workflow zullen de overgang veel vlotter kunnen maken. 1 oktober 2026 lijkt misschien nog ver weg, maar een goede voorbereiding begint vandaag.